“Προετοιμασία Αίθουσας & Νοσηλευτικοί Ρόλοι πριν από Στεφανιογραφία / PCI“
Επίπεδο: Βασικό → αρχάριο
Στόχος: Ο νέος νοσηλευτής να μπορεί να προετοιμάσει με ασφάλεια την αίθουσα, τον ασθενή και τον βασικό εξοπλισμό πριν από στεφανιογραφία ή PCI (αγγειοπλαστική).
1. Η βασική αρχή
Στο Cath Lab – Αιμοδυναμικό Εργαστήριο η σωστή προετοιμασία γίνεται πριν μπει ο ασθενής στην αίθουσα. Ο στόχος δεν είναι απλώς «να έχουμε τα υλικά», αλλά να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε χωρίς καθυστέρηση προγραμματισμένη στεφανιογραφία, άμεση μετάβαση σε PCI και αιφνίδια επιδείνωση του ασθενούς.
ΑΣΘΕΝΗΣ → MONITORING → ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ → ΥΛΙΚΑ → ΦΑΡΜΑΚΑ → EMERGENCY EQUIPMENT
2. Πριν μπει ο ασθενής — Έλεγχος αίθουσας
☐ Monitor και ECG λειτουργούν
☐ SpO₂ διαθέσιμο
☐ NIBP λειτουργικό
☐ Οξυγόνο και αναρρόφηση ελεγμένα
☐ Απινιδωτής διαθέσιμος και λειτουργικός
☐ Καρότσι Ανακοπής προσβάσιμο
☐ Σύστημα αιμοδυναμικής καταγραφής έτοιμο
☐ Injector/contrast system έτοιμο, εφόσον χρησιμοποιείται
☐ Αποστειρωμένο τραπέζι και βασικά υλικά διαθέσιμα
☐ Υλικά radial και femoral access διαθέσιμα
Κανόνας: ο εξοπλισμός ανάνηψης δεν πρέπει απλώς να «υπάρχει κάπου». Η ομάδα πρέπει να ξέρει ακριβώς πού βρίσκεται και να είναι άμεσα προσβάσιμος.
3. Βασικά υλικά
- Introducer sheath – Θηκάρι: δημιουργεί και διατηρεί την αγγειακή πρόσβαση.
- Coronary wire – Σύρμα Στεφανιογραφίας: χρησιμοποιείται για ασφαλή προώθηση υλικών μέσα στο αγγειακό σύστημα.
- Diagnostic catheter -Διαγνωστικός Καθετήρας: χρησιμοποιείται για τη διαγνωστική απεικόνιση των στεφανιαίων.
- Guiding catheter – Οδηγός Καθετήρας: παρέχει την υποστήριξη που απαιτείται κατά την PCI (Αγγειοπλαστική).
- Guidewire – Οδηγό Σύρμα: περνά τη στεφανιαία βλάβη και δημιουργεί τη διαδρομή για balloon/stent.
- Balloon – Μπαλόνι: χρησιμοποιείται για διάταση της βλάβης ή/και προετοιμασία του αγγείου.
- Stent – Μεταλλική Ενδοπρόθεση: τοποθετείται στη στεφανιαία αρτηρία σύμφωνα με την επεμβατική στρατηγική του ιατρού.
Στην πρώτη ενότητα ο στόχος είναι ο νέος νοσηλευτής να κατανοήσει τι κάνει κάθε κατηγορία υλικού — όχι να απομνημονεύσει όλες τις διαστάσεις και τους τύπους.
4. Παραλαβή του ασθενούς
☐ Επιβεβαίωση ταυτότητας
☐ Επιβεβαίωση προγραμματισμένης επέμβασης
☐ Έλεγχος ενημερωμένης συγκατάθεσης σύμφωνα με τη διαδικασία του νοσοκομείου
☐ Αλλεργίες — ιδιαίτερη προσοχή σε προηγούμενη αντίδραση σε σκιαγραφικό
☐ Φαρμακευτική αγωγή
☐ Αντιπηκτικά / αντιαιμοπεταλιακά
☐ Πρόσφατες εργαστηριακές εξετάσεις σύμφωνα με το πρωτόκολλο
☐ Νεφρική λειτουργία
☐ Φλεβική γραμμή
☐ Baseline ΑΠ, HR, SpO₂ και ECG/rhythm
☐ Έλεγχος περιοχής αγγειακής πρόσβασης σύμφωνα με το πλάνο
Ο νοσηλευτής δεν θεωρεί ότι «κάποιος άλλος τα έχει ήδη ελέγξει». Χρησιμοποιεί το checklist της μονάδας και επιβεβαιώνει όσα ανήκουν στις αρμοδιότητές του.
5. Βασικοί νοσηλευτικοί ρόλοι
Scrub nurse – Νοσηλευτής Εργαλειοδοσίας: εργάζεται στο αποστειρωμένο πεδίο, γνωρίζει τη σειρά της επέμβασης, αναγνωρίζει τα υλικά, διατηρεί την ασηψία και σταδιακά προβλέπει το επόμενο πιθανό υλικό.
Circulating nurse – Νοσηλευτής Κίνησης: κινείται εκτός sterile field, φέρνει υλικά, υποστηρίζει την ομάδα, πραγματοποιεί τις προβλεπόμενες καταγραφές και βοηθά χωρίς να διαταράσσει το sterile field.
Monitoring / medication role – Nοσηλευτής Kαταγραφών: παρακολουθεί και καταγράφει ρυθμό, HR, ΑΠ, SpO₂, κλινική κατάσταση, φάρμακα και χρονικά σημεία, ανάλογα με την οργάνωση και το πρωτόκολλο του εργαστηρίου.
6. Πρακτικό 60΄΄- Για Δεύτερο Έλεγχο Ασφαλείας
ΑΣΘΕΝΗΣ: Ταυτότητα ✓ Αλλεργίες ✓ Νεφρική λειτουργία ✓ Αντιθρομβωτικά ✓ IV πρόσβαση ✓
MONITOR: ECG ✓ BP ✓ SpO₂ ✓
ΑΙΘΟΥΣΑ: O₂ ✓ Αναρρόφηση ✓ Απινιδωτής ✓ Καρότσι Ανακοπής ✓
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Access materials ✓ Diagnostic catheters ✓ PCI equipment διαθέσιμο ✓
7. Κλινικό σενάριο
Άνδρας 67 ετών προσέρχεται για προγραμματισμένη στεφανιογραφία λόγω στηθάγχης. BP 148/82 mmHg, HR 74/min, SpO₂ 97%. Έχει φλεβική γραμμή και πρόκειται να γίνει radial approach -κερκιδική προσπέλαση. Η στεφανιογραφία αποκαλύπτει σημαντική βλάβη και ο επεμβατικός καρδιολόγος αποφασίζει ad hoc – εν θερμώ PCI.
Νοσηλευτικές ενέργειες:
☐ Guiding catheter διαθέσιμο
☐ Guiding wires διαθέσιμα
☐ Balloons διαθέσιμα
☐ Stents διαθέσιμα
☐ Inflation device διαθέσιμο
☐ Υλικά για πιθανές επιπλοκές προσβάσιμα
☐ Συνεχής αιμοδυναμική και ηλεκτροκαρδιογραφική παρακολούθηση
☐ Ετοιμότητα για χορήγηση των φαρμάκων που θα ζητηθούν
Η μετάβαση από τη διαγνωστική πράξη σε PCI απαιτεί από τον νοσηλευτή να καταλαβαίνει την εξέλιξη της επέμβασης και να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά.
8. Safety points του 1ου μαθήματος
1. Ποτέ φάρμακο χωρίς σαφή ταυτοποίηση.
2. Ποτέ υπόθεση για αλλεργία, αντιπηκτικό ή προηγούμενη χορήγηση φαρμάκου — επιβεβαίωση.
3. Αν υπάρχει αμφιβολία για επιμόλυνση του sterile field, αντιμετωπίζεται ως πιθανή επιμόλυνση.
4. Ο απινιδωτής πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμος.
5. Closed-loop communication σε κρίσιμες οδηγίες σύμφωνα με το πρωτόκολλο της μονάδας.
6. Φάρμακα, δόσεις, αντιθρομβωτική αγωγή, καταστολή, επεμβατικές ενέργειες και αντιμετώπιση επειγόντων ακολουθούν πάντοτε τις ιατρικές οδηγίες και τα εγκεκριμένα πρωτόκολλα του συγκεκριμένου Cath Lab – Αιμοδυναμικού Εργαστήριου.
Mini Quiz — Ενότητα 1
1. Ποια είναι η πρώτη προτεραιότητα πριν μπει ο ασθενής στην αίθουσα;
- A. Να έχουν ανοιχτεί όλα τα stents
- B. Να έχει ελεγχθεί η ασφάλεια και η λειτουργικότητα της αίθουσας
- C. Να έχει επιλεγεί guiding catheter
- D. Να έχει επιλεγεί coronary wire
Απάντηση: B
2. Ποιο υλικό δημιουργεί/διατηρεί την αγγειακή πρόσβαση;
- A. Stent
- B. Balloon
- C. Introducer sheath
- D. Guiding catheter
Απάντηση: C
3. Κατά τη διάρκεια στεφανιογραφίας αποφασίζεται ad hoc PCI. Ποια είναι η σωστή νοσηλευτική αντίδραση;
- A. Αναμονή μέχρι να ζητηθεί κάθε υλικό
- B. Διακοπή monitoring για προετοιμασία υλικών
- C. Πρόβλεψη και άμεση προετοιμασία του απαραίτητου PCI εξοπλισμού διατηρώντας συνεχή παρακολούθηση
- D. Άνοιγμα πολλών stents εκ των προτέρων
Απάντηση: C
4. Ποια πληροφορία πρέπει οπωσδήποτε να είναι γνωστή πριν την επέμβαση;
- A. Μόνο η αρτηριακή πίεση
- B. Μόνο το βάρος
- C. Αλλεργίες και σχετική φαρμακευτική/αντιθρομβωτική αγωγή
- D. Μόνο το τελευταίο ECG
Απάντηση: C
5. Ποια δεξιότητα χαρακτηρίζει την εξέλιξη ενός νέου scrub nurse;
- A. Ανοίγει όσο το δυνατόν περισσότερα υλικά
- B. Περιμένει πάντοτε να του ζητηθεί το επόμενο υλικό
- C. Αρχίζει να προβλέπει το επόμενο βήμα της επέμβασης
- D. Εστιάζει αποκλειστικά στο sterile table
Απάντηση: C
Take-home message – Τι πρέπει να θυμάσαι
«Ο ασφαλής νοσηλευτής Αιμοδυναμικού δεν αντιδρά απλώς σε αυτό που συμβαίνει.
Μαθαίνει να προβλέπει, τι μπορεί να συμβεί στα επόμενα λεπτά.»
ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ. Η ΕΚΠΛΗΞΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΕΠΑΦΗΣ!
ΜΑΘΗΜΑ 2ο :Εξοπλισμός Αγγειοπλαστικής I: Από τον Οδηγό Καθετήρα στο Stent
