Ρόλοι και Καθήκοντα Νοσηλευτών στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο

Η ομάδα του Αιμοδυναμικού!

  Ρόλοι και Καθήκοντα Νοσηλευτών στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο,

Να λάβουμε υπόψιν ότι ενώ σε κάποια εργαστήρια οι ρόλοι είναι απόλυτα διακριτοί και κάθε νοσηλευτής έχει έναν και συγκεκριμένο ρόλο, αυτό που συνιστάται αλλά και συμβαίνει στα περισσότερα εργαστήρια παγκοσμίως είναι η εναλλαγή ρόλων.

  Αυτό έχει ως όφελος τόσο την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του εργαστηρίου γιατί όλοι έχουν σφαιρική γνώση της λειτουργίας του με αποτέλεσμα πάντα να υπάρχουν διαθέσιμα και εκπαιδευμένα άτομα για την κάλυψη των αναγκών αλλά, το σημαντικότερο είναι ότι το προσωπικό με την εναλλαγή θέσεων κερδίζει σε ξεκούραση τόσο σωματική όσο και πνευματική.

  Ας σκεφτούμε τον νοσηλευτή εργαλειοδότη που θα πρέπει για ολόκληρη την βάρδια του να είναι υποχρεωμένος να στέκεται φορώντας την στολή προστασίας και τον νοσηλευτή καταγραφών να πρέπει για τόσες ώρες να κοιτάζει επισταμένα μία οθόνη φροντίζοντας για την απόλυτα σωστή καταγραφή τόσων πληροφοριών ενώ παρακολουθεί τις όποιες αλλαγές στο monitor έτοιμος να ειδοποιήσει για οποιαδήποτε αλλαγή.

 Κάθε μέλος της ομάδας παίζει ζωτικό ρόλο στην ασφάλεια της υγείας του ασθενούς. Όλοι θα πρέπει να αισθάνονται άνετα να κάνουν προτάσεις, να υποβάλλουν ερωτήσεις και να εκφράζουν ανησυχίες εάν δεν συμφωνούν ή δεν κατανοούν οποιαδήποτε πτυχή μιας διαδικασίας.

 Όλα τα μέλη της ομάδας, συμπεριλαμβανομένων των ιατρών, πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στις προπαρασκευαστικές συναντήσεις πριν από τη διαδικασία, στις παύσεις για έλεγχο και σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, όπως αυτό προτείνεται από τους Διεθνείς Κανονισμούς.

Τελικά, φυσικά και η ευθύνη για το αποτέλεσμα της διαδικασίας ανήκει στον θεράποντα ιατρό.

Ας δούμε τους διακριτούς ρόλους των νοσηλευτών και τα καθήκοντά τους.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Συνήθως ο/η ποιο έμπειρος/η νοσηλευτής/τρια της ομάδας με την ευθύνη συντονισμού όλης της ομάδας. Έτοιμος να υποστηρίξει και αντιμετωπίσει κάθε ανάγκη τόσο της αποστειρωμένης ομάδας που εκτελεί την πράξη, όσο και να φροντίζει για την άνεση του ασθενούς παρακολουθώντας για οτιδήποτε μπορεί να χρειάζεται, ενώ παράλληλα να μπορεί να αντιληφθεί έγκαιρα και να αντιμετωπίσει επείγουσες καταστάσεις όπως καρδιακές διαταραχές ή αλλεργικές αντιδράσεις.

Ο Νοσηλευτής Κίνησης στην Αίθουσα διενεργεί τα πιο κάτω καθήκοντα:

1. Στην αρχή της επέμβασης

• Παραλαβή-υποδοχή του ασθενούς στη αίθουσα και επιβεβαίωση λήψης νοσηλευτικού ιστορικού (μέσω του συμπληρωμένου εντύπου που έχει ληφθεί κατά την προεγχειρητική επίσκεψη στο τμήμα).

• Επιβεβαίωση – ταυτοποίηση των στοιχείων – (ότι πρόκειται για τον ασθενή που πρόκειται να υποβληθεί σε πράξη στο εργαστήριο).

• Νοσηλευτική αξιολόγηση του ασθενούς.

• Επιβεβαίωση ότι έχει πραγματοποιηθεί γενική και τοπική καθαριότητα του ασθενούς.

• Παροχή βοήθειας στον ασθενή στο να ενταχθεί στο περιβάλλον του εργαστηρίου. Ψυχολογική υποστήριξη.

• Οργάνωση και συντονισμός της αίθουσας ανάλογα με τη επέμβαση που θα διενεργηθεί.

• Γνώση της πράξης που θα διενεργηθεί
• Έλεγχος και συνεχής παρακολούθηση της λειτουργίας των διαφόρων συσκευών-μηχανημάτων όπως επίσης και εξοπλισμού, των οποίων γνωρίζει τη λειτουργία τους καθώς και τις πιθανές βλάβες του (αναισθησιολογικό μηχάνημα όταν δεν υπάρχει νοσηλευτής αναισθησιολογικού, ACT, απινιδωτής, FFR, IVUS, κ.τ.λ.).
• Έλεγχος της ακεραιότητας της συσκευασίας και της ημερομηνίας λήξεως του αποστειρωμένου υλικού.

• Επίβλεψη της σωστής τοποθέτησης και ασφάλειας του ασθενούς στο εξεταστικό τραπέζι.

• Βοήθεια και διενέργεια του καθετηριασμού της ουροδόχου κύστεως (εάν είναι απαραίτητο) και έκθεση του εγχειρητικού πεδίου.

• Παροχή βοήθειας στην ένδυση της χειρουργικής ομάδας.

2. Κατά την επέμβαση

• Επίβλεψη διατήρησης και εφαρμογή της άσηπτης τεχνικής – (εντοπίζει και κοινοποιεί/διορθώνει λάθη).

• Κατά την κάλυψη του ασθενούς με αποστειρωμένο ιματισμό βοηθάει, συμβουλεύει και βεβαιώνεται ότι ολόκληρο το πεδίο και ο ασθενής είναι πλήρως και επαρκώς καλυμμένος και ότι υπάρχει επαρκής προφύλαξη και απομόνωση του πεδίου.

• Εφοδιασμός και αναπλήρωση με υλικά (εργαλεία, γάζες, άλλα αναλώσιμα) μεριμνώντας και συμβάλλοντας ταυτόχρονα για αποφυγή πιθανής σπατάλης.

• Αποκαλύπτει το εγχειρητικό πεδίο και βοηθάει στη διενέργεια της αντισηψίας του δέρματος του ασθενούς

• Σύνδεση συσκευών και μηχανημάτων παρακολούθησης (όπως μορφομετατροπέα πίεσης (transducer), διαθερμία, μόνιτορ ζωτικών σημείων, απινιδωτή, αναρρόφησης). Φροντίζει τα καλώδια να είναι τακτοποιημένα και να μπορούν να παραμερίζονται εύκολα και να ταξιθετούνται με ασφάλεια.

• Όταν χορηγεί διαλύσεις και υγρά στο αποστειρωμένο πεδίο αυτό πρέπει να γίνεται με προσοχή, εφαρμόζοντας άσηπτη τεχνική.  (Τα χέρια δεν πρέπει να αγγίζουν το στόμιο της φιάλης. Το έσω μέρος, αλλά ούτε και το εσωτερικό του πώματος δεν πρέπει να ακουμπάει επάνω του, κατά την αφαίρεση ή την επανατοποθέτησή του. Η φιάλη κρατιέται πάντα σε απόσταση περίπου 15 εκ. από το σημείο-στόχο. Διπλός έλεγχος κατά τη διαχείριση οποιουδήποτε διαλύματος και έλεγχος της ετικέτας του διαλύματος.)

• Φροντίζει για την διατήρηση ησυχίας, τάξης, και ήρεμου περιβάλλοντος στη αίθουσα και έλεγχος του αριθμού ατόμων που διακινούνται στον χώρο κυκλοφορίας, ο οποίος πρέπει να είναι ο κατά το δυνατόν μικρότερος, επιτηρώντας συνεχώς την άσηπτη τεχνική της ομάδας και των ατόμων που κινούνται κοντά στο χειρουργικό πεδίο

• Από τη στιγμή της εισόδου της χειρουργικής ομάδας στη χειρουργική αίθουσα μέχρι το τέλος της επέμβασης, διασφαλίζει ότι η πόρτα παραμένει κλειστή.

• Περισυλλέγει τυχών πεσμένα εργαλεία – ακάθαρτες γάζες Η περισυλλογή γαζών και απορριμμάτων από το δάπεδο γίνεται με λαβίδα ή με τη χρήση γαντιών.

• Τοποθετεί χρησιμοποιημένα χαρτιά κτλ. σε ανάλογα δοχεία, μαζεύει απορρίμματα από το δάπεδο και υπενθυμίζει σε όλους την ύπαρξη δοχείων. Το δάπεδο πρέπει να διατηρείται καθαρό από τη διασπορά των μικροβίων του ασθενούς σε αυτό.

• Δεν επιτρέπει στα μέλη της ομάδας που είναι ενδεδυμένα με χειρουργική μπλούζα και γάντια να βγουν από την αίθουσα. Η διασπορά των μικροβίων στους υπόλοιπους χώρους πρέπει να αποφεύγεται.

• Δεν επιτρέπει να τοποθετούνται αντικείμενα που προέρχονται από εξωτερικούς χώρους και θαλάμους ασθενών (όπως τσάντες γιατρών κτλ.), σε καθαρές επιφάνειες του χειρουργείου.

• Καταγραφή των στοιχείων του κάθε περιστατικού στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, είτε στα διάφορα έντυπα ή βιβλία που υπάρχουν.

• Αποτελεί τον Συντονιστή της «Λίστας Ελέγχου για την Ασφάλεια στις Επεμβάσεις».

• Δεν απομακρύνεται άσκοπα από την αίθουσα χωρίς ενημέρωση του Εργαλειοδότη για το που πηγαίνει.

 3. Στο τέλος της επέμβασης

• Φροντίζει για την ασφαλή αποσύνδεση των μηχανημάτων.

• Βοηθάει στην αφαίρεση του χειρουργικού ιματισμού από τον ασθενή.

• Βοήθεια στην επικάλυψη του σημείου παρακέντησης.

• Φροντίζει για την σήμανση και ταυτοποίηση παρασκευασμάτων ή άλλων δειγμάτων.

• Φροντίζει για την έγκαιρη προσέλευση του επόμενου ασθενούς.

• Επιβλέπει την ασφαλή μεταφορά του ασθενούς στο χώρο ανάνηψης.

• Κοινοποιεί τις πληροφορίες της επέμβασης στο εκεί νοσηλευτικό προσωπικό.

• Πληροφορεί για τα τυχόν συμβάντα στην πράξη, την ύπαρξη για παρακολούθηση θηκαριού, αρτηριακής γραμμής, εξωτερικού βηματοδότη.

• Φροντίδα για τον καθαρισμό της αίθουσας ειδοποιώντας έγκαιρα την ομάδα καθαριότητας.

• Επίβλεψη καθαριότητας, επίβλεψη διαδικασίας διαχωρισμού απορριμμάτων και απομάκρυνσης.

• Εφοδιασμός αίθουσας για την επόμενη επέμβαση και για την επόμενη ημέρα.

• Ενημερώνει τον προϊστάμενο για:

• ασυνήθιστα συμβάντα στην αίθουσα
• οποιαδήποτε βλάβη ή απώλεια υλικού
• κάθε έλλειψη υλικού ή μειωμένο απόθεμα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΔΟΣΙΑΣ

Ο Νοσηλευτής Εργαλειοδοσίας στην Αίθουσα διενεργεί τα πιο κάτω:

1. Στην αρχή της επέμβασης

 • Συγκέντρωση των υλικών και των αναλωσίμων ανάλογα με την επέμβαση και τον ιατρό σε συνεργασία με τον νοσηλευτή κυκλοφορίας.

• Διενέργεια Χειρουργικού πλυσίματος χεριών.

• Ετοιμασία των χειρουργικών εργαλείων και αναλώσιμων ανάλογα με το είδος της επέμβασης.

•  Ένδυση με στολή προστασίας από την ακτινοβολία

• Ένδυση με αποστειρωμένη μπλούζα και γάντια.

• Στρώσιμο τροχηλάτου εργαλειοδοσίας και τοποθέτηση απαραίτητων εφοδίων στη σωστή θέση.

• Μέτρηση εργαλείων και αιχμηρών αντικειμένων με τον νοσηλευτή κυκλοφορίας.

2. Κατά την επέμβαση

• Βοηθά στο ντύσιμο ιατρών με χειρουργική μπλούζα και γάντια.

• Χορήγηση ιματισμού για την κάλυψη του ασθενούς.

• Σύνδεση μηχανημάτων (αναρρόφησης, διαθερμία) σε συνεργασία με τον νοσηλευτή Κυκλοφορίας.

• Χορήγηση υλικών για την αντισηψία του δέρματος.

• Ενεργή συμμετοχή στη επέμβαση έχοντας:

• γνώση του είδους της επέμβασης
• γνώση του χρόνου της επέμβασης
• γνώση των βασικών αρχών εργαλειοδότησης
• γνώση των ειδικών υλικών και εργαλείων που χρησιμοποιούνται στις διάφορες πράξεις.

• Διατηρεί την ασηψία του πεδίου και των εφοδίων.

• Επιτρέπει την επαφή-μόνο-αποστειρωμένο με αποστειρωμένο, δεν γυρίζει ποτέ την πλάτη προς το πεδίο.
• Δεν περνάει αποστειρωμένα αντικείμενα πάνω, κάτω ή γύρω από μη αποστειρωμένες επιφάνειες.
• Προφυλάσσει τον αποστειρωμένο ιματισμό και σε περίπτωση διαβροχής με υγρά καλύπτει με στεγνά διπλωμένα τετράγωνα τις υγρές επιφάνειες.
• Αποφεύγει περιττές ομιλίες και κινήσεις
• Θεωρεί, οτιδήποτε υπάρχει κάτω από την οριζόντια επιφάνεια του πεδίου, ως μη αποστειρωμένο.
• Θεωρεί, τη ρόμπα αποστειρωμένη μόνο από τη μασχάλη ως τη λαγόνιο ακρολοφία και το μπροστινό μέρος των μανικιών.
• Δεν επιτρέπει οι λαβίδες που τοποθετήθηκαν κάτω από τον αποστειρωμένο ιματισμό να τοποθετηθούν στο αποστειρωμένο πεδίο.
• Όταν υπάρχει υπόνοια ότι κάτι έχει μολυνθεί, το θεωρεί μολυσμένο και το απομακρύνει άμεσα.

• Συνεχής έλεγχος γαζών, αιχμηρών αντικειμένων και φροντίδα των υλικών (έκπλυση θηκαριών και καθετήρων, διατήρηση υγρών των συρμάτων).

• Σωστή παράδοση παρασκευασμάτων στον νοσηλευτή Κυκλοφορίας.

• Καταμέτρηση εργαλείων και αιχμηρών αντικειμένων.

3. Στο τέλος της επέμβασης

• Τακτοποίηση και καθαρισμός ακάθαρτων εργαλείων.

• Γνώση τεχνικών απολύμανσης και κανόνων διεκπεραίωσης μολυσματικών εργαλείων.

• Εφοδιασμός της αίθουσας με τον νοσηλευτή Κυκλοφορίας για την επόμενη επέμβαση.

• Παράδοση εργαλείων στην Αποστείρωση.

• Έλεγχος της ποιότητας των εργαλείων και αναφορά της ακαταλληλότητάς τους στους ανωτέρους.

Σε ένα ιδανικό Αιμοδυναμικό εργαστήριο υπάρχουν άλλοι δύο νοσηλευτές με διακριτούς ρόλους.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ

Ο νοσηλευτής καταγραφών διενεργεί τα πιο κάτω:

Παρακολουθεί τα monitor ζωτικών λειτουργιών και ενημερώνει έγκαιρα για οποιαδήποτε αλλαγή παρατηρήσει.

Καταγράφει όλα τα σχετικά δεδομένα από τη διαδικασία στη βάση δεδομένων υπολογιστών του εργαστηρίου.

Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται στα ακόλουθα:

• Δημογραφικά στοιχεία ασθενούς

• Ημερομηνία, ώρα και τύπος διαδικασίας

• Καταγραφή των γιατρών, συνεργατών, νοσηλευτών, τεχνολόγων και ασθενούς.

• Όλα τα αιμοδυναμικά δεδομένα

• Όλα τα φάρμακα που χορηγούνται (αυτές οι πληροφορίες πρέπει επίσης να τεκμηριώνονται στα κατάλληλα φύλλα φαρμάκων)

• Οποιεσδήποτε αλλαγές στην κατάσταση του ασθενούς.

• Όλα τα υλικά (καθετήρες, σύρματα, κ.τ.λ.) και ο άλλος εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται.

• Αγγειογραφικές προβολές.

• Επιπλοκές.

• Όγκος χορηγούμενων υγρών.

• Δόση σκιαγραφικού που χορηγείται στον ασθενή.

• Χρόνο ακτινοσκόπησης

 Φροντίζει για την σωστή καταγραφή των υλικών και των πράξεων και την χρέωσή τους.

Πολλά εργαστήρια χρησιμοποιούν ένα σύστημα ελέγχου αποθεμάτων, χρησιμοποιώντας έναν σαρωτή ανάγνωσης για ταχείας απόκρισης κώδικα (QR-code: Quick Response code) ή γραμμωτούς κώδικες (Barcode). Καθώς το προϊόν σαρώνεται, προστίθεται στον λογαριασμό του ασθενούς και ταυτόχρονα αφαιρείται από το απόθεμα του εργαστηρίου για εύκολη παρακολούθηση και αναπλήρωση.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ

 Μία εξειδίκευση, που ακόμα στα Αιμοδυναμικά εργαστήρια δεν έχει ανεξαρτητοποιηθεί, όπως συμβαίνει στα χειρουργεία.

Σήμερα όμως με τις επεμβάσεις που πραγματοποιούνται, γίνεται όλο και ποιο επιτακτική η ανάπτυξη του τομέα, σε άμεση συνεργασία με τον νοσηλευτή ανάνηψης, μια και όλο και περισσότερο χρησιμοποιούμε αναισθησιολογική υποστήριξη.

Ο Νοσηλευτής Αναισθησιολογικού στην Αίθουσα διενεργεί:

1. Πρίν την είσοδο του ασθενή στην αίθουσα

• Έλεγχο της λειτουργικότητας:

• Του αναπνευστήρα.
• Του μηχανήματος συνεχούς καταγραφής ζωτικών σημείων (monitor),
• Του λαρυγγοσκοπίου.
• Των αντλιών έγχυσης φαρμάκων.
• Των συσκευών αναρρόφησης.
• Των θερμαντικών συσκευών.
• Έλεγχο των φαρμάκων.

• Ετοιμασία υλικών και εξοπλισμού για διασωλήνωση του ασθενούς καλό να είναι σε ετοιμότητα για παν ενδεχόμενο.

2. Με την είσοδο του ασθενή στην αίθουσα

• Συνδέει τον ασθενή με το monitor συνεχούς καταγραφής ζωτικών σημείων.

• Βοηθά τον Ιατρό – Αναισθησιολόγο στη φλεβοκέντηση, στην τοποθέτηση του καθετήρα μέτρησης κεντρικής φλεβικής πίεσης και της αρτηριακής γραμμής.

• Ετοιμασία υλικών και φαρμάκων και βοήθεια για καταστολή ή γενική αναισθησία.

• Υποστήριξη του ιατρού στην διασωλήνωση του ασθενούς.

3. Κατά την επέμβαση

• Ετοιμασία ενδοφλέβιων φαρμάκων, χορήγησή τους και ρύθμιση της ροής τους βάση των ιατρικών οδηγιών.

• Επίβλεψη ισοζυγίου υγρών.

• Παρακολούθηση των ζωτικών σημείων. Πιέσεις, θερμοκρασία και οξυμετρία του ασθενούς.

4. Μετά την επέμβαση

• Διασφαλίζει την ασφαλή ανάνηψη του ασθενούς μετά την χορήγηση αναισθησίας.

• Φροντίζει για την ασφαλή μεταφορά του ασθενούς.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΑΝΑΝΗΨΗΣ

Ο νοσηλευτής ανάνηψης του Αιμοδυναμικού εργαστηρίου ανήκει στην ομάδα νοσηλευτών Αναισθησιολογικού.

 • Διενεργεί καθημερινό έλεγχο των συσκευών του χώρου ανάνηψης:

• Monitors παρακολούθησης ζωτικών σημείων.
• Απινιδωτή.
• Φορητών συσκευών οξυμετρίας.
• Παροχές O₂.
• Καρδιογράφου.

•  Φροντίζει για την αναπλήρωση των υλικών, των φαρμάκων και του ιματισμού του χώρου.

• Προετοιμάζει φάρμακα έκτακτης ανάγκης. Ατροπίνη, αδρεναλίνη, φυσιολογικούς ορούς για την αντιμετώπιση ενός «συχνού» έκτακτου περιστατικού στο Αιμοδυναμικό το βαγοτονικό επεισόδιο.

• Κατά την παραλαβή του ασθενούς ενημερώνεται από τον νοσηλευτή αιθούσης για την πράξη που διενεργήθηκε, το σημείο παρακέντησης και τις ιδιαιτερότητες του ασθενούς και για τα τυχόν συμβάντα στην πράξη, την ύπαρξη για παρακολούθηση θηκαριού ή της επίδεσης του σημείου παρακέντησης, την ύπαρξη αρτηριακής γραμμής, ή και εξωτερικού βηματοδότη.

•  Συνδέει τον ασθενή στο monitor για συνεχή παρακολούθηση των ζωτικών σημείων.

•  Ενημερώνετε από τον θεράποντα και τον φάκελο του ασθενούς για επιπλέον φροντίδα που χρειάζεται ο ασθενής.

•  Φροντίζει για την χορήγηση φαρμάκων και ορών βάση των εντολών του θεράποντος ιατρού.

•  Παρακολουθεί το σημείο παρακέντησης για τυχόν αλλαγές στο άκρο του ασθενούς ή αιμορραγία και ενημερώνει τον θεράποντα.

• Παρακολουθεί και καταγράφει αλλαγές στο καρδιογράφημα, το ισοζύγιο υγρών, και την θερμοκρασία του ασθενούς.

•  Φροντίζει για την άνετη παραμονή και σίτιση των ασθενών λόγο του ότι στα σημερινά εργαστήρια οι ασθενείς παραμένουν στον χώρο μέχρι να επουλωθεί το σημείο παρακέντησης ώστε να πάρουν εξιτήριο και να επιστρέψουν στην οικία τους με ασφάλεια. Συνήθως 3-4 ώρες μετά το τέλος της εξέτασης.

•  Στο τέλος της βάρδιας φροντίζει ότι ο χώρος είναι τακτοποιημένος, καθαρός και πλήρης υλικών, φαρμάκων και ιματισμού.

Σουγιουλτζής Γιώργος RN